PFON pisze do Senatu ws. poprawek do ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami

8 października 2026 roku odbędzie się pierwsze posiedzenie senackiej Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej w sprawie ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Przewodniczący PFON, dr Krzysztof Kurowski, skierował do pani Marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej pismo, w którym wskazuje na kwestie, które należy poprawić w ustawie w trakcie prac w Senacie, aby spełniła ona swoje założenia i przełożyła się na niezależne życie tysięcy polskich obywateli z niepełnosprawnościami. Poniżej publikujemy treść pisma:

Warszawa, dn. 6.10.2026 r.

Szanowna Pani

Małgorzata Kidawa-Błońska

Marszałek Senatu

ul. Wiejska 6/8

00-902 Warszawa

OPINIA POLSKIEGO FORUM OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI O USTAWIE
O ASYSTENCJI OSOBISTEJ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI (DRUK SENACKI NR 832)

Szanowna Pani Marszałek,

Ustawa o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami stanowi przełom w procesie wdrażania w Polsce Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, od ratyfikacji której minęło 14 długich lat. Bardzo się cieszymy, że wreszcie dotarliśmy do prac nad nią w Izbie Wyższej Parlamentu. Doprowadzenie tych prac do szczęśliwego finału przyniesie rozwiązanie systemowe, które pomoże w niezależnym funkcjonowaniu dziesiątkom tysięcy osób z niepełnosprawnościami. Asystencja przynosi też niezbędne wytchnienie i daje możliwość uwolnienia swojego potencjału rodzinom, które sprawowały do tej pory funkcje opiekuńcze.

Liczymy, że prace w Senacie przyniosą zmiany w ustawie, niezbędne do tego, by funkcjonowała ona zgodnie z założeniami. W ocenie Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami, jako najważniejsze kwestie wymagające dopracowania i zmian
na etapie prac parlamentarnych, należy wskazać:

1. Zwiększenie elastyczności w zakresie możliwości przenoszenia niewykorzystanych godzin usługi na kolejne miesiące – takie rozwiązanie, stosowane choćby w obrębie roku kalendarzowego, pozwoliłoby na bardziej swobodne korzystanie z usługi i możliwość wykorzystania jej choćby w trakcie wyjazdów służbowych, urlopu czy turnusów rehabilitacyjnych;

2. Wprowadzenie okresu przejściowego, w którym asystentami mogłyby być osoby, które nie mają wymaganych docelowych kwalifikacji – stosowane w wypadku, gdy takiego kandydata realizatorowi usługi zgłasza sama osoba z niepełnosprawnością – takie rozwiązanie jest niezbędne w początkowych latach funkcjonowania usługi, gdy na rynku nie funkcjonuje jeszcze adekwatna liczba asystentów osobistych gotowych podjąć się pracy;

3. Zwiększenie ochrony asystentów osobistych, w tym wprowadzenie mechanizmu waloryzacji stawek godzinowych oraz ubezpieczenie społeczne i zdrowotne – obecna konstrukcja zastosowanego w ustawie kontraktu trójstronnego nie zabezpiecza odpowiednio praw pracowniczych asystentów, co zwiększa szansę negatywnej selekcji rynkowej kandydatów do zawodu asystenta, a w konsekwencji – zmniejsza bezpieczeństwo i stabilność usługi dla osoby z niepełnosprawnością;

4. Urealnienie realizatorom kosztów obsługi asystencji – zapewnione w projekcie ustawy koszty realizacji są adekwatne dla świadczeń finansowych, takich jak 800+, nie zaś dla usługi wraz z jej wymaganiami (by wymienić tylko koordynację, szkolenia, rozwiązywanie konfliktów, obsługę księgową). Taki stan rzeczy uderzy w dostępność usługi przede wszystkim dla tych spośród użytkowników asystencji, którzy mają najbardziej specyficzne potrzeby związane z niepełnosprawnością czy aktywnością społeczną i zawodową – a więc tych użytkowników, którzy potrzebują tej usługi najbardziej.

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami docenia dotychczasowy wysiłek parlamentarzystów, rządu oraz organizacji pozarządowych, które przyczyniły się do powstania projektu. Jednocześnie zwracamy uwagę, że o skuteczności ustawy zdecyduje nie tylko samo wprowadzenie usługi, lecz także jej kształt: elastyczność korzystania, dostępność kadr, stabilność zatrudnienia asystentów oraz realne finansowanie po stronie realizatorów.

Jesteśmy gotowi do udziału w pracach Senatu i jego komisji, w tym do przedstawienia propozycji legislacyjnych oraz doświadczeń osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin i organizacji, które od lat realizują usługi asystenckie. Prosimy o uwzględnienie naszych uwag w toku prac nad ustawą oraz o możliwość zabrania głosu podczas posiedzeń.

Z wyrazami szacunku,

dr Krzysztof Kurowski

Przewodniczący

Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami

Do wiadomości:

1. Magdalena Biejat – Wicemarszałkini Senatu

2. Rafał Grupiński – Wicemarszałek Senatu

3. Michał Kamiński – Wicemarszałek Senatu

4. Maciej Żywno – Wicemarszałek Senatu

5. Prezydium Senackiej Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej

6. Agnieszka Dziemianowicz-Bąk – Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

7. Monika Sikora – Pełnomocniczka Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami

Adres

KRS: 0000161135

NIP: 525-22-71-155

KONTO: Bank BNP Paribas 69 1600 1462 1890 6791 8000 0001

Białostocka 4/2
Warszawa, 03-741

Kontakt

biuro@pfon.org

(+48) 22 299 18 62

Polskie Forum Osób
z Niepełnosprawnościami

Menu

Polub nas